الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
49
تفسير مجمع البيان (فارسى)
فقط يكى از آنها باشند . مثل اينكه مىگويند : « جالس الحسن او ابن سيرين » يعنى با حسن يا ابن سيرين يا هر دو مجالست كن . آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً : در معنى اين قسمت وجوهى ذكر شده است : 1 - شما نمىدانيد كداميك از پدر و مادر و اولاد در دنيا براى شما نافعترند تا مطابق استحقاقش به او ارث دهيد ولى خداوند بر طبق حكمت خود سهم آنها را تعيين مىكند . اين وجه از مجاهد است . 2 - شما نمىدانيد كداميك از ايشان در سعادت دنيا و دين شما مؤثرترند ولى خداوند مىداند و مال را بر طبق مصلحت خود ميان ايشان قسمت مىكند - اين وجه از حسن است . 3 - شما نمىدانيد كه نفع پدران و مادران كه به تربيت شما همت گماشتهاند براى شما بيشتر است يا نفع شما براى پدران و مادران كه خدمتگزارى آنها مىكنيد ، بيشتر است . اين وجه از جبايى است . 4 - مقصود اين است : پدران و مادران و فرزندانى كه در برابر خداوند مطيعتر باشند ، در روز قيامت درجهء ايشان والاتر است و از آنجا كه خداوند مقام برخى از مؤمنان را بوسيلهء برخى ديگر بالا مىبرد ، هر گاه مقام پدر بالاتر باشد . مقام فرزند را هم بخاطر او بالا مىبرد تا چشم او را روشن سازد و هر گاه مقام فرزند بالاتر باشد ، مقام پدر و مادر را بخاطر او بالا مىبرد تا چشم ايشان را روشن سازد اين وجه از ابن عباس است . 5 - شما نمىدانيد كداميك از شما مىميريد تا ديگرى از آنكه مرده است ارث ببرد . بنا بر اين در آرزوى مرگ ديگرى مباشيد و مرگ او را تعجيل مكنيد . اين وجه از ابو مسلم است . فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ : اين است فريضهاى كه خداوند تعيين فرموده است . إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً : او همواره بمصالح شما داناست و قوانين او در مورد